از کجا می‌دانیم

گزارش‌ها از کجا می‌آیند

ما پست‌های ۷ کانال تلگرامی فارسی‌زبانِ رسانه‌های خبری ایران را، از جمله خبرگزاری رسمی ایرنا، خبرگزاری فارس و ایسنا، در ۴۰ روزی که داده‌ها پوشش می‌دهند گردآوری کردیم؛ آخرین این روزها ۸ آوریل ۲۰۲۶ است. روی هم ۱۷٬۷۵۴ پست وارد تحلیل شد.

این رسانه‌ها درون ایران کار می‌کنند و چند تا از آن‌ها خبرگزاری‌های رسمی یا نیمه‌رسمی‌اند. آن‌ها حمله‌ها را سریع و با جزئیات گزارش می‌کنند و به همین دلیل از آن‌ها استفاده می‌کنیم، اما آنچه را هم گزارش می‌کنند که حکومت می‌خواهد گزارش شود. در پایین به این نکته برمی‌گردیم.

هر نقطه چیست

هر نقطه یک رویداد حمله است: یک حمله به یک مکان در یک روز، آن‌گونه که پست‌ها توصیفش کرده‌اند. وقتی چند پست یک حمله را توصیف می‌کنند، همه یک رویداد به شمار می‌آیند، و پنل هر رویداد نشان می‌دهد چند پست و کدام کانال‌ها آن را گزارش کرده‌اند. نقشه ۲٬۱۲۵ رویداد را در ۱۳۰ شهر نشان می‌دهد.

هر رویداد یک یا چند نوع هدف از شش نوع را دارد: غیرنظامی، زیرساخت‌های حیاتی، نظامی، هسته‌ای، تغییر رژیم و سایر. یک رویداد می‌تواند هم‌زمان چند نوع هدف داشته باشد، مثلاً حمله‌ای که یک پایگاه نظامی و خانه‌های اطرافش را زده است. به همین دلیل نقشه به ۴٬۷۰۷ تکه می‌شکند: یک تکه برای هر نوع هدفی که یک رویداد دارد.

پست‌ها چگونه کدگذاری شدند

پست‌ها را یک مدل زبانی بزرگ (GPT-5.3 از شرکت OpenAI) بر پایه‌ی قواعدی مکتوب خواند و کدگذاری کرد: آیا پست از حمله‌ای خبر می‌دهد، حمله کجا و کی رخ داده، و کدام انواع هدف را زده است.

کدگذاری خودکار خطا دارد. پیش از ساختن این سایت، کدگذاری را با دست بررسی کردیم، و بخش بعدی می‌گوید این بررسی چه یافت و چه چیزهایی را کنار گذاشتیم.

چه چیزهایی را کنار گذاشتیم

پیش از ساختن سایت ۲۵۰ رکورد را کنار گذاشتیم: ۳۸ رکورد تکراریِ رویدادهایی که پیش‌تر شمرده شده بودند و ۲۱۹ گزارش که حمله نبودند (۷ رکورد هر دو بودند). بیشترِ این موارد گزارش‌هایی درباره‌ی حمله بودند، مانند محکومیت‌ها، تسلیت‌ها و بیانیه‌های رسمی، و شمار کمتری اصلاً رویداد جنگی نبودند.

هیچ‌یک از یافته‌ها به این پاک‌سازی وابسته نیست. سهم هر نوع هدف، بالا و پایین رفتنِ هم‌زمان دسته‌ها، و چرخش به سوی زیرساخت در روزهای پایانی، با این رکوردها و بی آن‌ها پابرجا می‌ماند.

ترجمه

گزارش‌های اصلی به فارسی‌اند و پنل هر رویداد متن فارسی را نشان می‌دهد. در نسخه‌ی انگلیسی سایت، پس از متن فارسی ترجمه‌ای ماشینی می‌آید که Claude، مدل زبانیِ شرکت Anthropic، ساخته است (Claude Haiku 4.5، و برخی دسته‌ها دوباره با Claude Sonnet). همه‌ی دسته‌ها را از نظر رکوردهای جاافتاده یا جابه‌جا بررسی کردیم و دو خطای ترجمه را با دست اصلاح کردیم. منبع، متن فارسی است؛ ترجمه فقط برای کمک به خواندن آن است.

آنچه این داده‌ها نمی‌گویند

این‌ها گزارش‌اند، نه حمله‌های راستی‌آزمایی‌شده. حمله‌ای که رسانه‌ها گزارشش نکرده‌اند در داده‌ها نیست، و حمله‌ای که نادرست توصیف شده، همان‌گونه که توصیف شده کدگذاری شده است. چه بسا مکان‌های کوچک بیشتر از مکان‌های بزرگ از قلم افتاده باشند.

سهم، سهمی از رویدادهاست، نه از خسارت یا تلفات. یک رویداد در شهری کوچک و رویدادی که یک پالایشگاه را ویران کرد یکسان شمرده می‌شوند.

الگوی هدف‌ها نشان می‌دهد جنگ برای چه بود؛ ثابت نمی‌کند کسی چه قصدی داشت. ما هدف جنگ را از جایی که حمله‌ها فرود آمدند می‌خوانیم، به‌عنوان بهترین توضیح برای این الگو، و هر جا این ادعا را می‌کنیم همین را می‌گوییم.