جنگ علیه ایران درباره‌ی چه بود؟

به قول فردوسی، «دو صد گفته چون نیم کردار نیست». پس به‌جای آنچه گفتند، به آنچه کردند نگاه کردم. هر نقطه یک حمله است: ۲٬۱۲۵ حمله در ۴۰ روز، که با کمک یک مدل زبانی بزرگ از ۱۷٬۷۵۴ پست در ۷ کانال تلگرامی ایرانی استخراج شده‌اند.

یک حمله می‌تواند هم‌زمان چند نوع آماج را بزند، مثلاً هم خانه‌های مسکونی و هم یک ساختمان دولتی را. اگر هر حمله را بر اساس آماج‌هایش بشکنیم، ۲٬۱۲۵ حمله به ۴٬۷۰۷ تکه تبدیل می‌شود، یک تکه برای هر نوع آماجی که هدف قرار گرفته است. به همین دلیل جمع سهم‌هایی که در ادامه می‌آیند از صد درصد بیشتر می‌شود.

وقتی تکه‌ها بر اساس نوع آماج روی هم چیده شوند، معلوم می‌شود هر آماج چند بار هدف قرار گرفته است. هر ستون سهم حمله‌هایی است که به آن آماج خورده‌اند. موشک‌ها جداگانه و به‌عنوان یک نوع آماج کدگذاری شده بودند، پس ستونشان فقط یک قاب خالی است؛ نیروی دریایی اصلاً ستونی ندارد.

فاصله‌ی میان حرف‌ها و آماج‌ها بزرگ بود. تأسیسات هسته‌ای تنها در ۵٪ از حمله‌ها هدف قرار گرفتند، مراکز موشکی در حدود یک‌چهارم آن‌ها، و نیروی دریایی اصلاً در گزارش‌ها دیده نمی‌شود. از میان هدف‌های اعلام‌شده، تنها تغییر رژیم بارها هدف قرار گرفت. دو آماج اصلی هرگز اعلام نشده بودند: زیرساخت‌های حیاتی، که در ۵۸٪ از حمله‌ها هدف قرار گرفتند، و اماکن غیرنظامی، در ۵۲٪.

بمب‌ها کجا فرود آمدند؟ هر حمله در شهری رخ داد. این‌جا همه‌ی آن‌ها را می‌بینید، هر کدام همان‌جا که اصابت کرد.

در نخستین روز جنگ، ۱۴ شهر هدف قرار گرفت. در عرض سه هفته، ۱۱۱ شهر. و تا پایان جنگ، ۱۳۰ شهر. تهران به‌تنهایی ۵۴۸ بار هدف قرار گرفت و میناب ۱۵۷ بار. پس جنگ نه به یک جبهه محدود ماند و نه به چند پایگاه نظامی. و در ۶۹ شهر از این ۱۳۰ شهر، آماجی که بیش از همه هدف قرار گرفت زیرساخت‌های حیاتی بود.

خط‌های نازک، خوشه‌های شلوغ را به جای واقعی‌شان وصل می‌کنند.

وقتی تکه‌ها روزبه‌روز روی هم چیده می‌شوند، پیداست که حمله‌ها روی یک نوع آماج متمرکز نبودند. در کل دوره‌ی جنگ، زیرساخت‌های حیاتی در ۵۸٪ از حمله‌ها هدف قرار گرفتند، آماج‌های مرتبط با رژیم و اماکن غیرنظامی هر کدام در ۵۲٪، و مراکز نظامی در ۴۶٪. به ازای هر حمله به یک مرکز نظامی، حدود ۱٫۱۳ حمله به اماکن غیرنظامی ثبت شد. و این نوارها با هم بالا و پایین رفتند: هر بار که حمله‌ها شدت گرفت، همه‌جا با هم شدت گرفت.

اگر تکه‌ها را بر اساس نوع آماج جدا کنیم، هر نمودار یک دسته را نشان می‌دهد و خط نازک دورِ آن، کل حمله‌های همان روز را با مقیاسی جداگانه نشان می‌دهد. در روزهایی که حمله‌ها بیشتر بود، به همه‌ی انواع آماج بیشتر حمله شد و سهم هر کدام از حمله‌های آن روز کمابیش ثابت ماند. به بیان دیگر، این کارزار در طول جنگ از یک نوع آماج به نوع دیگری نچرخید، بلکه شدت حمله به همه‌ی آن‌ها را هم‌زمان بالا برد. همبستگی هر دسته با کل حمله‌های روزانه بین ۰٫۸۲ و ۰٫۹۳ است.

و اما غیرنظامیان. اماکن غیرنظامی در همان روزهایی هدف قرار گرفتند که مراکز دولتی و نظامی، و با شمارهایی نزدیک به آن‌ها. هر وقت به مراکز دولتی و نظامی بیشتر حمله شد، به اماکن غیرنظامی هم بیشتر حمله شد. و این فقط ماجرای چند روز بد نبود: این الگو در همه‌ی ۴۰ روز جنگ برقرار ماند.

این نشان می‌دهد که آسیب به غیرنظامیان صرفاً «آسیب جانبی» نبود. اگر بود، انتظار داشتیم پراکنده‌تر و تصادفی‌تر دیده شود. اما این آسیب با ضرباهنگ کارزار بالا و پایین رفت. پس به‌سختی می‌توان تلفات غیرنظامی را اتفاقی دانست، و این الگو بر پایه‌ی اصل تفکیک و اصل تناسب در حقوق بین‌الملل بشردوستانه، پرسش‌های جدی درباره‌ی ارتکاب جنایت جنگی پیش می‌کشد. این چهار نوع آماج روی هم همان چیزی‌اند که یک دولت را دولت می‌کند: مردمش، زیرساخت‌هایش، ارتشش و حکومتش. پس جنگ متوجه کلیت ایران بود، نه هدفی محدود مانند نابودی برنامه‌ی هسته‌ای یا سرنگونی حکومت.

در همین روزهای پایانی، سهم حمله‌هایی که به زیرساخت‌های حیاتی خوردند از ۵۴٪ به ۷۵٪ رسید، در حالی که سهم حمله به اماکن غیرنظامی از ۵۴٪ به ۴۴٪ کاهش یافت. پس پایان جنگ با پرسروصداترین هدف‌های اعلام‌شده‌اش جور درنمی‌آمد. روشن‌ترین منطقش، منطق زیرساختی بود. و زیرساخت‌ها فقط سامانه‌های فنی نیستند؛ همان چیزی‌اند که بیمارستان‌ها را سرپا نگه می‌دارد، شهرها را به حرکت درمی‌آورد، انرژی را به خانه‌ها می‌رساند و به هر حکومتی امکان حکمرانی می‌دهد.

آماج‌ها از جنگی علیه ایران در کلیتش خبر می‌دهند: مردم، زیرساخت‌ها، ارتش و حکومت ایران با هم هدف قرار گرفتند. و هرچه جنگ به پایان نزدیک‌تر شد، به سراغ سامانه‌هایی رفت که کشور را زیست‌پذیر و اداره‌پذیر می‌کنند: انرژی، حمل‌ونقل، بهداشت و آموزش. این حمله‌ها قرار بود نه فقط به ایرانِ زمان جنگ، بلکه به توان بازسازی‌اش هم آسیب بزنند.

آن‌ها آینده‌ی ایران را هدف گرفتند.

حالا نقطه‌ها در اختیار شماست. آن‌ها را بر اساس نوع آماج جدا کنید، جنگ را با سرعت دلخواهتان جلو ببرید، یا شهری را جست‌وجو کنید.

از کجا می‌دانیم